MÁU NÓNG VÀ NHIỆT HUYẾT

Sinh ra và lớn lên ở miền Bắc Việt, tôi mang trong mình bầu máu nóng bản năng như một phản ứng tự nhiên trước thế giới quanh mình. Từ rất sớm, mỗi khi gặp điều trái ý, từ chuyện thời sự, chính trị cho đến những va chạm rất riêng trong đời sống cá nhân, trong lòng lại nóng máu. Khi ấy, tôi từng nghĩ chỉ cần nói thẳng, nói rõ ràng, mạnh mẽ, người ta sẽ hiểu được điều mình đang thấy, đang cảm nhận. Nhưng thực tế thì không như vậy. Những cơn nóng nảy thường chỉ khiến khoảng cách giữa người với người rộng thêm, còn điều muốn nói vẫn nằm y nguyên ở phía bên kia của sự bất lực.

Sau nhiều va vấp, tôi dần nhận ra, những cuộc cãi vã không để thắng ai, mà đơn giản vì muốn được thấu hiểu, nhất là bởi những người thân cận với mình. Càng gần gũi càng mong được hiểu, càng dễ xảy ra xung đột, và chẳng khi nào đạt hiệu quả giao tiếp. Mỗi con người đều sống trong một thế giới riêng, được tạo nên từ những kinh nghiệm, giới hạn và góc nhìn khác biệt. Nhận ra điều đó để hiểu rằng, chẳng ai có thể hiểu mình trọn vẹn, và vấn đề không nằm ở chỗ thế giới có hợp với nhận thức của mình hay không, mà ở cách mình đối diện với sự bất như ý thế nào, có học được cách bao dung, chấp nhận. Khi ấy, bầu máu nóng không nên được xả ra để nạt nộ, ép người khác hiểu mình, mà nên trở thành nguồn năng lượng được điều tiết bằng sự bình tĩnh và phản tỉnh. Đây là lần đầu tiên tôi thấy căm ghét và sợ hãi bầu máu nóng ấy.

Song cũng phải thừa nhận rằng, sống giữa một thế giới đầy rẫy những điều chướng tai gai mắt: những thói quen bầy đàn, nhận thức nông cạn, những trật tự, quán tính xã hội không phải lúc nào cũng hợp với điều ta muốn, điều ta tin v.v. nếu lòng nguội lạnh, con người dễ trở nên cam chịu, an phận thủ thường, chẳng còn chút động lực thay đổi, cải tạo. Chính bầu máu nóng lúc này lại là động năng thôi thúc người ta muốn phá bỏ cái cũ để tìm kiếm những khả thể mới. Máu nóng - nhiệt huyết, ở phương diện này, lại trở thành một dạng năng lượng sống đặc biệt: nó khiến ta không dễ dàng thoả hiệp với cái sai trái, cái giả dối hay sự trì trệ quen thuộc. Và đây là lúc tôi thấy yêu thương, trân trọng bầu máu nóng ấy hơn.

Vì vậy, điều quan trọng nhất, không phải xua tan bầu máu nóng, mà là học cách điều tiết, dẫn nó chảy vào đúng vị trí. Khi không còn tiêu hao trong những xung đột nhỏ nhặt của đời sống thường ngày, không biến nó thành vũ khí nạt nột, nó có thể trở thành động lực cho những suy niệm sâu sắc, cho công việc nghiêm cẩn, cho sự sáng tạo nảy nở và cho cả những nỗ lực âm thầm. Đôi khi, chỉ cần có nhiệt huyết, bền bỉ làm tốt phần việc của mình, người ta cũng đã góp phần khiến thế giới quanh mình sáng rõ hơn, dù chỉ một chút. Đó là cách hữu hiệu nhất để bầu máu nóng tiếp tục dâng trào mà không nhấn chìm một ai, kể cả chính mình.