Luận về NỘI LỰC VĂN HOÁ

Những năm gần đây, tôi hay nói về nội lực văn hoá tinh thần của quốc gia, dân tộc. Đó là cội rễ sâu xa tạo nên bản sắc và sức sống bền vững của một cộng đồng. Đó không phải những gì người ta thường dễ nhìn thấy hay dễ mang ra quảng bá như những tà áo dài, những tô phở hay ổ bánh mì được truyền thông trong ngoài nước hằng ca ngợi. Tất cả những thứ đó, tuy có giá trị, nhưng chỉ là lớp vỏ ngoài – là biểu hiện của văn hoá, chứ không phải hồn cốt của nó. Cái nội lực thật sự nằm ở đời sống tư tưởng, ở tâm thế sống và cách dấn thân của những con người không chỉ sống để tồn tại, mà sống để suy tư, để chất vấn, để đau đáu với vận mệnh dân tộc mình. Đó là những con người đã yêu đến tận cùng, đã căm giận bằng cả trái tim, đã chiến đấu không chỉ ngoài mặt trận, mà trong từng trang viết, từng hành động để giữ cho dân tộc không lạc lối giữa những biến động của thời đại. Nội lực ấy là dòng chảy của tư tưởng và tinh thần phản tỉnh, là khả năng tự vấn và làm mới mình từ bên trong. Một dân tộc mạnh không phải dân tộc có nhiều món ăn, nhiều hội hè, nhiều tưởng tượng về thần thánh mớ bái, mà là dân tộc có những con người biết nghĩ sâu nhìn xa, biết đối thoại với quá khứ và mơ ước cho tương lai. Nội lực ấy được gieo trồng trong từng câu hỏi về lẽ công bằng, lòng nhân ái, sự tự do, trong từng nỗ lực không thỏa hiệp với cái sai, không cúi đầu trước quyền lực. Mỗi thời đại, mỗi thế hệ đều luôn có những con người đã, đang viết nên bản hùng ca thầm lặng ấy. Đến với triển lãm NGHỊCH ĐẤT của nghệ sĩ Cuong Tuse, tôi đã gặp, đã chạm vào những con người, những đời sống, những hồn cốt… của một thế hệ Việt Nam như thế. Vậy nên, nói đến nội lực văn hoá tinh thần, không thể không nói đến sự tiếp nối những tư tưởng, nhân cách, cuộc đời của những con người đã sống, đã dấn thân vì một Việt Nam sâu sắc, trí tuệ và quật cường này! Họ là ký ức sống, là ý chí vượt qua đêm dài của những giai đoạn đen tối, là ánh sáng cho những thế hệ mai sau. Đôi dòng cảm nhận sau khi xem triển lãm Nghịch Đất Ngày 23.4.2025