Luận về Trà và Rượu (CHUYỆN TRÀ)

Xét ra, con người ai chẳng có hai phần tính cách, phần động hướng ngoại và phần tĩnh hướng nội. Tùy từng thời điểm, từng chặng đường phát triển, tâm tính bộc lộ ra có lúc này lúc khác. Khi sôi nổi thì hòa đồng, lăn xả, thích khuấy động cho ra trò; lúc trầm lắng lại rút về cô độc, tha thẩn chơi trong một góc mình riêng. Cái thú trước cuộc rượu bàn trà cũng như thế. Rượu có xu hướng hướng ngoại, trà thì hướng nội. Uống rượu ắt phải có hội bạn, cùng nhau ngả nghiêng vung chén, hò hét vang trời mới vui. Còn thưởng trà chỉ cần một đôi người, khi xem hoa sớm, lúc ngắm trăng khuya, nhiều khi chẳng cần bầu bạn, bất tất nhiều lời. Rượu đa phần có sẵn, ẩm giả lấy rượu là men say, tạo hứng khởi hoặc xua tan phiền muộn, “ hôm nay có rượu, nay say khướt; ngày mai sầu đến, ngày mai sầu ” (La Ẩn), “ chỉ mong già chết trong hoa rượu, chẳng muốn khom mình trước ngựa xe ” (Đường Dần), mấy ai có nhu cầu tìm hiểu sử rượu, cũng như cách thức nấu pha. Trà lại khác. Trà phải để ý nước nôi, sắp đặt ấm chén chậm rãi thong thả, trà nhân cũng thường khoái cảnh nhâm nhi chén trà bên trang sách, “ trà quện hương hoa mộc, sách xanh biếc tàu tiêu ” (Cao Bá Quát), “ kẹp sách im lìm song trúc biếc; chén trà thanh nhẹ án sen thơm” (Tuy Lý vương Miên Trinh). Người thưởng trà cũng thích tìm hiểu xem các phẩm trà ngon được chế tác thế nào, hương trà bởi đâu mà có, cách pha hãm làm sao để được chén trà thơm ngon, tinh tế. Đi xa hơn, còn thắc mắc, trà nguyên sản từ đâu; đất Việt có những danh nhân nào sành trà; các vị Trần Thái Tông, Nguyễn Trãi, Cao Bá Quát thưởng trà, cách thức có khác nhau không? Nhu cầu tìm hiểu sử trà bởi vậy cần thiết hơn rượu. Chuyện Trà ra mắt bạn đọc là vì thế […]

Tôi ngoài một hội bạn trà, còn có một toán bạn rượu. Viết xong mấy lời so găng giữa trà và rượu gửi cho cả hai hội bạn đọc, bạn rượu có vẻ lấy làm ấm ức, bởi sự thiên vị của tôi dành cho trà. Kỳ tình, trà có lợi cho sức khoẻ, còn rượu thì không. Song không bởi vậy mà có thể “dìm” rượu. Cuộc sống có lúc này lúc khác, lúc thanh đạm thưởng trà, lúc hồ hởi nhắp rượu. Mỗi thú phù hợp với mỗi cảnh, đều có ý vị riêng. Tuy nhiên, người xưa có câu: “ Mỹ tửu ẩm ư vi túy hậu, hảo hoa ưng khán bán khai thời ” (Rượu ngon uống tới khi ngà mặt, hoa đẹp xem vào lúc chớm bông). Uống trà có thể nhiều, song rượu không nên lạm. Không cần tán thưởng, cổ xúy thì trước nay rượu vẫn luôn phổ biến hơn trà, được ưa chuộng ở khắp mọi nơi, mọi thời đại. Bởi vậy thiên vị trà một chút cũng có sao. Thưởng trà và rượu cân bằng được như cụ Đốc trong Chén trà trong sương sớm của Nguyễn Tuân thì tốt: “ Canh khuya dăm chén rượu. Mai sớm một tuần trà. Mỗi ngày mỗi được thế. Thầy thuốc xa nhà ta” . Song, mọi việc thường phải kinh qua hai ngả cực đoan, mới tìm được điểm cân bằng. Tây hay Ta cũng vậy, balance cũng vừa mang nghĩa cái cân , vừa mang nghĩa cân bằng đó thôi.[…]